Podstawowe pojęcia

Ekspozycja - warunki świetlne wykonywania zdjęcia, na które składa się wartość przysłony i czas naświetlania dopasowane w taki sposób, by naświetlić zdjęcie prawidłowo. Każde zdjęcie można naświetlić na kilka sposobów zmieniając przesłonę i czas naświetlania, jeżeli czas się skraca, przesłonę należy otworzyć bardziej i odwrotnie, aby zapewnić taką samą ilość światła padającą na matrycę.
EV - umowna jednostka ekspozycji; w praktyce zmiana o 1 EV wiąże się ze zmianą o jeden stopień czasu ekspozycji lub wartości przysłony.
EXIF - format nagłówka pliku w którym zapisane jest zdjęcie cyfrowe; zawiera zwykle dane o warunkach ekspozycji, ogniskowej i modelu aparatu.
Głębia ostrości - zakres odległości od obiektywu, w którym fotografowane obiekty zostaną oddane na zdjęciu ostro. Głębię ostrości reguluje się wartością przesłony - im wyższa wartość przesłony, tym większa głębia ostrości. Sterowanie głębią ostrości ma duże znaczenie np. w portretach - udany portret powinien mieć ładnie rozmyte tło, w tym celu stosuje się możliwie niską wartość przesłony - 2,8 do 5,6.
HDR (HDRI) - (high dynamic range, high dynamic range image) technika tworzenia obrazów o bardzo dużej dynamice jasności, przekraczającej 4 stopnie ekspozycji, tworzonych przez sumowanie kilku zdjęć tego samego kadru wykonywanych w różnych warunkach ekspozycji; jednocześnie nazwa plików o bardzo dużej głębi bitowej zawierających dane pochodzące z kilku zdjęć tego samego kadru.
JPEG (jpg) - format zapisu plików cyfrowych i jednocześnie najbardziej popularna metoda kompresji stratnej obrazów.
Kadr - wycinek ogólnego obrazu, który jest zarejestrowany przez aparat fotograficzny; kadry na ogół mają kształt prostokąta lub kwadratu.
Karta pamięci - wymienna, prostokątna lub kwadratowa karta wykonana z tworzywa sztucznego i elementów elektronicznych, w których zapisywane są pliki ze zdjęciami rejestrowanymi przez aparat cyfrowy.
Kompakt - aparat fotograficzny z niewymiennym obiektywem.
Kompresja - technika zmiejszania rozmiarów plików cyfrowych (w celu zaoszczędzenia miejsca na karcie pamięci / dysku twardym komputera), w których zapisane jest zdjęcie; stratna wiąże się z nieodwracalną utratą części informacji i obniżeniem jakości zdjęcia; bezstratna nie wiąże się z utratą danych i obniżenia jakości zdjęcia. Najpopularniejszy format zapisu danych jpg jest właśnie wynikiem kompresji stratnej przeprowadzonej już przez oprogramowanie aparatu fotograficznego.
Kontrast - rozpiętość jasności zdjęcia między czernią (cieniami) a bielą (światłami).
Liczba przewodnia - miara maksymalnej mocy błysku lampy błyskowej; czym większa tym większy obszar może być skutecznie doświetlony przez lampę.
Lustrzanka - aparat fotograficzny, w którym można oglądać obraz w wizjerze bezpośrednio przez obiektyw; nazwa pochodzi od uchylnego lustra, które przed wykonaniem zdjęcia odbija obraz z obiektywu i przesyła go przez układ pryzmatów i soczewek do wizjera.
Matryca światłoczuła - element elektroniczny występujący w aparatach cyfrowych, który przekształca docierający do niego z obiektywu obraz na serię sygnałów elektrycznych, które następnie przetwarzane są w plik cyfrowy za pomocą procesora obrazu
Migawka - urządzenie mechaniczne w aparatach fotograficznych, które decyduje o czasie ekspozycji, poprzez otwieranie i zamykanie dostępu światła do elementu światłoczułego (filmu lub matrycy)
Monopod - statyw, który ma tylko jedną nogę
Nasycenie - stopień intensywności kolorów mierzony przewagą jednej z barw podstawowych tworzących barwę do pozostałych barw
Negatyw - zdjęcie lub film dokładnie odwrócone pod względem kolorystycznym i jasności względem naturalnego obrazu; aparat analogowy naświetla emulsję światłoczułą, w wyniku czego po wywołaniu uzyskuje się właśnie negatyw, z negatywu natomiast przez naświetlanie przezeń papieru fotograficznego można uzyskać obraz właściwy, czyli pozytyw.
Niedoświetlenie - sytuacja, w której na zdjęciu występują ciemne plamy wynikające z faktu, że do elementu światłoczułego dotarło za mało światła aby poprawnie zarejestrować obraz.
Obiektyw - zestaw soczewek w obudowie, przez którego przechodzi światło tworzące obraz rejestrowany przez aparat.
Odbitka - kopia zdjęcia wykonana przez naświetlanie przez negatyw papieru fotograficznego.
Ogniskowa - odległość środka obiektywu od punktu, w którym skupione zostaną promienie świetlne przechodzące przez obiektyw.
Ostrość - jakość odwzorowywania krawędzi i drobnych detali na zdjęciu.
P - w aparatach cyfrowych półautomatyczny program doboru warunków ekspozycji, w ramach którego wybiera się jedną z par wartości: czas naświetlania / przysłona, z których wszystkie teoretycznie powinny dawać poprawne zdjęcie
Panorama - obraz tworzony poprzez sklejenie bokami kilku zdjęć
Panoramowanie - podążanie obiektywem za ruchomym obiektem w trakcie wykonywania zdjęcia po to aby wyszedł on ostro na poruszonym tle
Pejzaż - zdjęcie przedstawiające ogólny widok otoczenia bez szczególnego koncentrowania się na jednym obiekcie
Perspektywa - sposób odwzorowywania trójwymiarowej przestrzeni na płaskim zdjęciu, poprzez takie ujęcie aby było widać obiekty o ostrych, zbiegających się do jednego punktu w kadrze krawędziach; lub aby na zdjęciu występował ciąg podobnych obiektów prowadzący wzrok widza "w głąb" obrazu
Piksel - pojedynczy, najmniejszy możliwy, kwadratowy lub prostokątny fragment obrazu zapisanego cyfrowo; pojedynczy piksel może mieć tylko jedną barwę, jasność i nasycenie; obrazy cyfrowe tworzone są z pikseli tak jak obrazy mozaikowe są tworzone z pojedynczych kamyków
Portret - zdjęcie, którego głównym tematem jest pojedynczy człowiek
Pozytyw - zdjęcie lub slajd o jasności i kolorystyce odpowiadającej rzeczywistości; patrz też negatyw
Procesor obrazu - urządzenie elektroniczne w aparatach cyfrowych, które przekształcają sygnały elektryczne z matrycy światłoczułej w plik cyfrowy, w którym zapisane jest zdjęcie
Prześwietlenie - sytuacja, w której na zdjęciu występują białe plamy wynikające z faktu, że do elementu światłoczułego dotarło za dużo światła aby poprawnie zarejestrować obraz
Przestrzeń barw - zakres wszystkich barw, które mogą być zapisane przy określonej głębi bitowej i wyborze określonych barw podstawowych
Przysłona - urządzenie mechaniczne, które zasłania część otworu obiektywu, dzięki czemu można regulować ilość światła docierającą do wnętrza aparatu
Punkt pomiaru ostrości - fragment obrazu, który autofocus aparatu wykorzystuje do ustalenia ostrości zdjęcia
RAW - format zapisu cyfrowego obrazu, w którym aparat zapisuje surowe dane z matrycy światłoczułej bez dokonywania kompresji stratnej ani żadnej innej formy przetwarzania obrazu
Redukcja szumów - operacja przetwarzania obrazu prowadząca do usunięcia z niego szumu pochodzącego z niedoskonałości wykonania matrycy światłoczułej lub kliszy fotograficznej
Retusz - zespół czynności na zdjęciu, służący usunięciu z niego niepożądanych obiektów
RGB - jedna z przestrzeni barw, w której kolory są komponowane z trzech podstawowych barw: czerwonej (red), zielonej (green) i niebieskiej (blue)
Rybie oko - obiektyw w którym skrajnie szeroki kąt widzenia (180 °) okupiony jest silną kołową, dystorsją geometryczną
S - w aparatach cyfrowych : półautomatyczny program wyboru warunków ekspozycji, w którym ustala się ręcznie czas naświetlania a aparat sam dobiera wartość przysłony
Soczewka - blok przezroczystego materiału (szkła lub tworzywa sztucznego) uformowany w taki sposób, że skupia lub rozprasza przechodzące przez nie światło; podstawowy element konstrukcji obiektywów fotograficznych
Stabilizacja obrazu - mechanizm wbudowany w aparat lub obiektyw, który stara się zapobiegać wykonywaniu zdjęć "poruszonych" poprzez wymuszanie drobnych ruchów soczewek lub matrycy światłoczułej, skierowany przeciwnie do kierunku ruchu aparatu w trakcie wykonywania zdjęcia
Statyw - urządzenie służące do mocowania aparatu w stabilnej pozycji
Stopień ekspozycji (EV) - ogólna miara warunków ekspozycji, w której wyskalowane są światłomierze fotograficzne
Szum - drobne, sztuczne obiekty widoczne na zdjęciu, które nie występowały w naturze lecz są skutkiem niedokładnego działania matrycy światłoczułej lub wad kliszy fotograficznej
Światłomierz - urządzenie do pomiaru intensywności padającego światła wbudowane w aparat fotograficzny lub niezależne od niego
Teleobiektyw - obiektyw o zmiennej i bardzo długiej ogniskowej służący do wykonywania zdjęć z dużej odległości
Tripod - statyw, który ma trzy nogi
Wizjer - przyrząd optyczny umożliwiający podgląd kadru przed jego zarejestrowaniem, wygląda zwykle jak okienko w obudowie aparatu
Wężyk spustowy - urządzenie mechaniczne w postaci cienkiej linki za pomocą którego można zwalniać migawkę bez dotykania aparatu

(definicje na podstawie www.wikipedia.pl)